สงวนลิขสิทธิ์ financial-health-check.com
วางแผนมรดก
รู้ว่ามีอะไร ใครได้อะไร เอกสารพร้อมหรือยัง ภาษีเท่าไร และจะส่งต่อได้อย่างที่ต้องการ · มรดกที่วางแผนดีคือ ของขวัญสูงสุดที่ให้กับคนที่รัก
บัญชีทรัพย์สินและหนี้สิน · รู้ก่อนว่ามรดกมีอะไรบ้าง
ทรัพย์สินที่ไม่ได้จดบันทึกไว้ ทายาทอาจหาไม่พบทายาทและการแบ่งมรดก · ระบุให้ชัด ก่อนกฎหมายตัดสินแทน
ถ้าไม่มีพินัยกรรม กฎหมายแบ่งตามลำดับทายาทโดยธรรม| ลำดับ | ทายาท | สัดส่วนตามกฎหมาย | เงื่อนไขสำคัญ |
|---|---|---|---|
| 1 | บุตร (ทุกคนเท่าเทียมกัน) | แบ่งเท่ากันทุกคน · รวมบุตรนอกกฎหมายที่รับรองแล้ว | คู่สมรสได้ส่วนหนึ่งเสมอ |
| 1½ | คู่สมรสที่ถูกต้องตามกฎหมาย | ได้รับร่วมกับบุตร = ½ ของมรดก · ถ้าไม่มีบุตร = ½ ร่วมกับบิดามารดา | คู่ชีวิตที่ไม่ได้จดทะเบียน ไม่มีสิทธิ์ |
| 2 | บิดามารดา | ได้รับเมื่อไม่มีบุตร · ½ ร่วมกับคู่สมรส | บิดาที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ไม่มีสิทธิ์ |
| 3 | พี่น้องร่วมบิดามารดา | ได้รับเมื่อไม่มีบุตรและบิดามารดา | |
| 4-6 | พี่น้องร่วมบิดา/มารดา · ปู่ย่าตายาย · ลุงป้าน้าอา | ตามลำดับ · แบ่งเท่าๆ กันในลำดับเดียวกัน |
เอกสารสำคัญและผู้จัดการมรดก · สร้างความพร้อมก่อนถึงเวลา
เอกสารที่ทายาทหาไม่พบ = มรดกที่ส่งต่อไม่ได้ภาษีมรดก · คำนวณและวางแผนลด
ภาษีมรดกไทย · มรดกเกิน 100 ล้านบาท/คน เสีย 5-10%| ผู้รับมรดก | ส่วนยกเว้น | อัตราภาษี | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| ทายาทโดยตรง | 100 ล้านบาท | 5% | รับ 150 ล้าน · เสียภาษี 2.5 ล้าน |
| บุคคลอื่น / ญาติ | 100 ล้านบาท | 10% | รับ 150 ล้าน · เสียภาษี 5 ล้าน |
| รัฐ / หน่วยงานรัฐ | ยกเว้นทั้งหมด | 0% | ไม่เสียภาษีมรดก |
| มูลนิธิ / สมาคมที่ได้รับการรับรอง | ยกเว้นทั้งหมด | 0% | ตรวจสอบรายชื่อที่กรมสรรพากร |
โอนทรัพย์สินขณะยังมีชีวิต
มอบทรัพย์สินให้ลูกหลานทีละน้อยก่อนเสียชีวิต · ลดมูลค่ามรดก · แต่ต้องดูภาษีการให้ควบคู่กัน
⚠ ระวัง: โอนแล้วคืนไม่ได้ · ต้องแน่ใจว่าตัวเองพอใช้จนสิ้นชีวิต
ใช้ประกันชีวิตส่งมรดก
ทุนประกันชีวิตส่งตรงผู้รับผลประโยชน์โดยไม่ผ่านพินัยกรรม · เร็ว และไม่ต้องรอศาล
⚠ ต้องระบุผู้รับผลประโยชน์ชัดเจน ไม่ใช่ "กองมรดก"
บริจาคเพื่อการกุศล
มรดกที่ให้มูลนิธิ / สมาคมที่ได้รับการรับรอง ไม่เสียภาษีมรดก · ลดมูลค่าทรัพย์สินในกองมรดก
⚠ ตรวจสอบรายชื่อหน่วยงานที่ได้รับการรับรองก่อนเสมอ
กับดักมรดกที่พบบ่อย
ส่วนใหญ่แก้ไขได้ถ้าวางแผนวันนี้ไม่ทำพินัยกรรม · ปล่อยให้กฎหมายตัดสิน
กฎหมายแบ่งมรดกตามลำดับทายาท ไม่ใช่ตามที่คุณต้องการ · คู่ชีวิตที่ไม่จดทะเบียนไม่ได้อะไรเลย
✓ ทำพินัยกรรมวันนี้ ใช้เวลาไม่นาน ค่าใช้จ่ายน้อยกว่าความเสียหายที่ตามมา
พินัยกรรมเก่าล้าสมัย ผู้รับเสียชีวิตก่อน
ถ้าไม่อัปเดตหลังแต่งงาน มีลูก หรือหย่าร้าง พินัยกรรมเก่าอาจสร้างปัญหาใหม่แทนการแก้ปัญหา
✓ ทบทวนพินัยกรรมทุก 3-5 ปี หรือทุกครั้งที่ชีวิตเปลี่ยน
ทายาทหาทรัพย์สินไม่พบ · มรดกสูญ
บัญชี ธนาคาร กองทุน ที่ดิน หรือเงินดิจิทัลที่ไม่มีใครรู้ อาจหายไปจากระบบมรดกได้จริง
✓ ทำบัญชีทรัพย์สินและบอกตำแหน่งเอกสารแก่ผู้จัดการมรดก
ประกันชีวิตระบุ “กองมรดก” เป็นผู้รับ
ถ้าระบุแบบนี้ ทุนประกันจะต้องผ่านกระบวนการมรดก ใช้เวลานานขึ้นและเสียข้อดีของประกันชีวิตไป
✓ ระบุผู้รับประโยชน์เป็นชื่อบุคคลให้ชัดเจนเสมอ
ทรัพย์สินร่วม ไม่แยกส่วนชัดเจน
ทรัพย์สินที่ซื้อระหว่างสมรสอาจเป็นสินสมรส ต้องแยกก่อนนับเป็นมรดก · ถ้าไม่ชัดจะเกิดข้อพิพาทง่าย
✓ แยกเอกสารสินส่วนตัวกับสินสมรสให้ชัดเจนตั้งแต่วันนี้
ไม่เตรียมเงินสดให้ทายาทจ่ายภาษีมรดก
ถ้ามรดกส่วนใหญ่เป็นอสังหา ทายาทอาจต้องรีบขายสินทรัพย์ในราคาต่ำเพื่อหาเงินสดมาจ่ายภาษี
✓ เตรียมกองทุนเงินสดหรือประกันชีวิตเพื่อรองรับภาระภาษีมรดก
แผนลงมือทำ · เร่งทำก่อนที่สาย
วางแผนมรดกไม่ต้องรอแก่ครอบครัวที่ไม่มีพินัยกรรมมักใช้เวลานานและมีค่าใช้จ่ายทางกฎหมายสูงกว่าที่คิด
ทุนประกันชีวิตไม่ต้องรอศาลเหมือนทรัพย์สินหลายประเภท และช่วยเติมสภาพคล่องให้ทายาทได้ทันที
พินัยกรรมที่ดีที่สุดคือฉบับที่ทำไว้ก่อน ไม่ใช่ฉบับที่คิดว่าจะค่อยทำเมื่อมีเวลา